ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് എസ്. ജാനകി അമ്മ (ശിഷ്ട്ല ജാനകി). അസാധാരണമായ ശബ്ദമാധുര്യം കൊണ്ടും, ഏത് പ്രായത്തിലുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും ശബ്ദം നൽകാനുള്ള അപൂർവ്വ കഴിവ് കൊണ്ടും അവർ 'ഗാനകോകിലം' എന്നും 'ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ നൈറ്റിംഗേൽ' എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.
1938 ഏപ്രിൽ 23-ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലുള്ള രേപല്ലെ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ. ചെറുപ്പകാലം മുതലേ സംഗീതത്തിൽ അതീവ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ച ജാനകി, നാഥനാഥൻ എന്ന പ്രശസ്ത സംഗീതജ്ഞന്റെ കീഴിലാണ് ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ആകാശവാണി നടത്തിയ ഒരു സംഗീത മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതാണ് അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായത്.
1957-ൽ 'വിധിയിൻ വിളയാട്ട്' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ജാനകി പിന്നണി ഗായികയായി അരങ്ങേറുന്നത്. അതേ വർഷം തന്നെ 'മിന്നൽ പടയാളി' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അവർ മലയാള സിനിമയിലുമെത്തി. തുടർന്ന് ആറ് പതിറ്റാണ്ടിലധികം നീണ്ടുനിന്ന സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു സംഗീത സപര്യയ്ക്കാണ് ദക്ഷിണേന്ത്യ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്.
മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി തുടങ്ങി പതിനേഴോളം ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലും ഇംഗ്ലീഷ്, ജാപ്പനീസ് തുടങ്ങിയ വിദേശ ഭാഷകളിലുമായി 48,000-ത്തിലധികം ഗാനങ്ങൾ അവർ ആലപിച്ചു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ പാട്ടുകൾ പാടിയത് കന്നഡയിലും മലയാളത്തിലുമാണ്. ഒരു ചെറിയ കുട്ടിയുടെ കുറുമ്പു നിറഞ്ഞ ശബ്ദം മുതൽ വയോധികരുടെ ഭാവങ്ങൾ വരെ ഒരേപോലെ തന്മയത്വത്തോടെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ജാനകി അമ്മക്കുള്ള കഴിവ് അദ്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു.
മലയാളത്തിൽ എം.എസ്. ബാബുരാജ്, ജി. ദേവരാജൻ, ദക്ഷിണാമൂർത്തി, രാഘവൻ മാസ്റ്റർ, ഇളയരാജ തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭരായ സംഗീത സംവിധായകർക്കൊപ്പവും, കെ.ജെ. യേശുദാസ്, പി. ജയചന്ദ്രൻ എന്നിവർക്കൊപ്പമുള്ള ജാനകിയുടെ യുഗ്മഗാനങ്ങളും എക്കാലത്തെയും വലിയ ഹിറ്റുകളാണ്.
തന്റെ സംഗീത ജീവിതത്തിനിടയിൽ നൂറുകണക്കിന് പുരസ്കാരങ്ങൾ ജാനകിയെ തേടിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്: മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് 4 തവണ ലഭിച്ചു (മലയാള ചിത്രം 'ഓപ്പോളിലെ' 'ഏറ്റുമാനൂർ അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളത്ത്' എന്ന ഗാനത്തിനും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു). കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് 11 തവണ നേടി. കൂടാതെ തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്ര, കർണാടക സർക്കാരുകളുടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങളും ലഭിച്ചു.
2013-ൽ രാജ്യം പത്മഭൂഷൺ ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചെങ്കിലും, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാകാരന്മാരോടുള്ള അവഗണനയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് അവർ ആ പുരസ്കാരം നിരസിക്കുകയുണ്ടായി. തനിക്ക് ജനങ്ങൾ നൽകിയ സ്നേഹമാണ് ഏറ്റവും വലിയ പുരസ്കാരമെന്ന് അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2016-ൽ പത്തനംതിട്ടയിൽ നടന്ന ഒരു പൊതുപരിപാടിയിലും, 'പത്തു കൽപനകൾ' എന്ന ചിത്രത്തിലെ 'അമ്മപ്പൂവിന് വാലാട്ടി' എന്ന ഗാനത്തോടെയും അവർ ഔദ്യോഗികമായി ചലച്ചിത്ര പിന്നണി ഗാനരംഗത്തു നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
വിഖ്യാത ഗാനരചയിതാവും പത്രപ്രവർത്തകനുമായിരുന്ന വി. രാമപ്രസാദ് ആയിരുന്നു ഭർത്താവ് (അദ്ദേഹം 1992-ൽ അന്തരിച്ചു). മുരളി കൃഷ്ണയാണ് ഏക മകൻ. ലളിതമായ ജീവിതശൈലി കൊണ്ടും ഈശ്വരവിശ്വാസം കൊണ്ടും ശ്രദ്ധേയയായിരുന്ന ജാനകിയമ്മ, സംഗീത ലോകത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾ കാലത്തെ അതിജീവിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നവയാണ്.
പ്രണാമം🙏