ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന് വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അത്യാധുനിക ഹ്രസ്വദൂര വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ് "അനന്ത് ശസ്ത്ര". വികസന ഘട്ടത്തിൽ ഇത് QR-SAM (Quick Reaction- Surface-to-Air Missile) എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ശത്രുക്കളുടെ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ, ഡ്രോണുകൾ, ക്രൂയിസ് മിസൈലുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് യുദ്ധമുഖത്തുള്ള സൈനിക വ്യൂഹങ്ങൾക്ക് (പ്രത്യേകിച്ച് മുന്നേറുന്ന ടാങ്കുകൾക്കും സായുധ വാഹനങ്ങൾക്കും) തൽക്ഷണ സുരക്ഷയൊരുക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
പരിധി 25 മുതൽ 30 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള ദൂരത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളെ തകർക്കാൻ സാധിക്കും. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ വരെ പറക്കുന്ന ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഇത് പ്രതിരോധിക്കും. സെക്കൻഡുകൾക്കുള്ളിൽ ശത്രുവിമാനങ്ങളെ കണ്ടെത്തി പ്രതികരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതാണ്. സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ആക്രമിക്കാനുള്ള ശേഷി അനന്ത് ശസ്ത്രയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ഉയർന്ന ചലനക്ഷമതയാണ്. ട്രക്കുകളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനത്തിന് സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ശത്രു ലക്ഷ്യങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാനും, പിന്തുടരാനും, പെട്ടെന്ന് തന്നെ നിർത്തി മിസൈൽ തൊടുത്തുവിടാനും സാധിക്കും.
പഴയ സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തിലെ OSA-AK പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പകരമായാണ് ഇന്ത്യൻ സൈന്യം ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇതിലെ റഡാർ സംവിധാനത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള 360 ഡിഗ്രിയിലുമുള്ള ഭീഷണികളെ ഒരേസമയം നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. മിസൈലുകളിൽ സോളിഡ് പ്രൊപ്പല്ലന്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ പെട്ടെന്ന് തൊടുത്തുവിടാൻ സാധിക്കും. ശത്രുക്കളുടെ ഇലക്ട്രോണിക് ജാമിങ് സംവിധാനങ്ങളെ പ്രതിരോധിച്ച് കൃത്യമായി ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്താൻ ഇതിന് സാധിക്കും. ഡിഫൻസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ (DRDO) ആണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ് (BEL), ഭാരത് ഡൈനാമിക്സ് ലിമിറ്റഡ് (BDL) എന്നീ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണ പങ്കാളികൾ.
ഏകദേശം 90%-ത്തിലധികം തദ്ദേശീയ ഘടകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ മിസൈൽ സംവിധാനം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പാകിസ്ഥാൻ, ചൈന അതിർത്തികളിൽ പ്രതിരോധം ശക്തമാക്കുന്നതിനായി ഏകദേശം 30,000 കോടി രൂപയുടെ അനന്ത് ശസ്ത്ര മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള വലിയൊരു കരാറിലേക്ക് ഇന്ത്യൻ സൈന്യം നീങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ സ്വയംപര്യാപ്തതയുടെ (അത്മനിർഭർ ഭാരത്) പ്രധാന ചുവടുവെപ്പായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.