ഇറാൻ സംഘർഷം (യുഎസ്-ഇറാൻ സംഘർഷം) രൂക്ഷമായ സമയത്ത് ആഗോള എണ്ണവില കുതിച്ചുയർന്നെങ്കിലും, മറ്റ് പല രാജ്യങ്ങളെയും അപേക്ഷിച്ച് ഇന്ത്യ ഈ പ്രതിസന്ധി മികച്ച രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്തു എന്നതാണ് വാസ്തവം. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയിലുണ്ടായ വൻ വർദ്ധനവ് സാധാരണ ജനങ്ങളിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി കൈമാറാതെ സർക്കാർ വലിയൊരളവിൽ നിയന്ത്രിച്ചു. ഈ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ ഇന്ധനവില വർദ്ധനവ് തടയാൻ ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ച പ്രധാന നടപടികൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.
പല ഏഷ്യൻ-യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും ഇന്ധനവില 50 ശതമാനത്തോളം വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ ഇന്ത്യയിൽ സാധാരണക്കാർക്ക് മേലുള്ള ഭാരം വലിയ രീതിയിൽ പരിമിതപ്പെടുത്താൻ സർക്കാരിനും പൊതുമേഖലാ എണ്ണക്കമ്പനികൾക്കും കഴിഞ്ഞു. ആഗോളതലത്തിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില ബാരലിന് 118 ഡോളർ വരെ ഉയർന്നപ്പോൾ, ഇന്ത്യയിലെ സാധാരണക്കാർക്കുള്ള വിലക്കയറ്റം നിയന്ത്രിച്ചു. പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും പെട്രോൾ-ഡീസൽ വിലയിൽ 50 ശതമാനത്തിലധികം വർദ്ധനവ് രേഖപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ, സാധാരണ ഇന്ധന ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് (പമ്പുകളിൽ) വിലവർദ്ധനവ് കേവലം 5-10 ശതമാനം മാത്രമായി (ഏകദേശം ലിറ്ററിന് 5 രൂപ വരെ) സർക്കാർ പരിമിതപ്പെടുത്തി.
ഭീമമായ സബ്സിഡി ബാധ്യത സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു കൊണ്ട് രാജ്യാന്തര വിപണിയിലെ വിലക്കയറ്റത്തിന്റെ ഭാരം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാതിരിക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരും പൊതുമേഖലാ എണ്ണക്കമ്പനികളും വലിയൊരു സാമ്പത്തിക നഷ്ടം സബ്സിഡിയായി നേരിട്ട് ഏറ്റെടുത്തു. ഇന്ധന വില കുതിച്ചുയരാതിരിക്കാൻ സർക്കാർ എക്സൈസ് ഡ്യൂട്ടി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നികുതികൾ കുറച്ചു. ഇത് സർക്കാരിന്റെ വരുമാനത്തിൽ പ്രതിമാസം കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ കുറവ് വരുത്തി.
ഈ യുദ്ധകാലയളവിൽ ഇന്ത്യൻ എണ്ണക്കമ്പനികൾക്ക് മാത്രം 12,000 കോടി രൂപയിലധികം നഷ്ടംനേരിട്ടു. വിപണി വിലയിൽ ഇന്ധനം വിൽക്കാതെ ഈ നഷ്ടം അവർ വഹിക്കുകയായിരുന്നു. സംഘർഷം കാരണം ക്രൂഡ് ഓയിൽ സപ്ലൈ തടസ്സപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത കണക്കിലെടുത്ത്, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ എണ്ണ ശേഖരം കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിച്ചു. ഇത് ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ ഇന്ധന ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുകയും, പെട്ടെന്നുള്ള വിലവർദ്ധനവ് ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു.
എങ്കിലും നേരിട്ട ചില വെല്ലുവിളികൾ, ഇറാൻ യുദ്ധം കാരണം ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര കമ്മി വർദ്ധിച്ചു. 90 ശതമാനം ക്രൂഡ് ഓയിലും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ ഇത് വലിയൊരു ഭാരമായി മാറി. നിലവിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുറഞ്ഞെങ്കിലും, യുദ്ധസമയത്ത് ഉണ്ടായ കോടികളുടെ നഷ്ടം നികത്തേണ്ടതുള്ളതു കൊണ്ട് ഇന്ത്യയിൽ ഇന്ധനവിലയിൽ ഉടനടി വലിയ കുറവ് പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല. ചുരുക്കത്തിൽ, ആഗോള വിപണിയിൽ ഉണ്ടായ വൻ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്നും രാജ്യത്തെ സാധാരണക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ വിജയിച്ചു എന്ന് തന്നെ പറയാം. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഈ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ മികച്ച മാനേജ്മെന്റിന്റെ ഭാഗമായി തന്നെയാണ് ലോകസാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.