അർമേനിയയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രതിരോധ പങ്കാളിത്തം ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മേഖലയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണ്ണായക നാഴികക്കല്ലാണ്. സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ആഗോളതലത്തിൽ ഒരു വിശ്വസനീയമായ ആയുധ വിതരണക്കാരനായി ഇന്ത്യ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ തെളിവാണിത്. ഈ തന്ത്രപരമായ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ പ്രധാന വശങ്ങൾ.
2020-ലെ നാഗോർണോ-കരാബാക്ക് യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അർമേനിയ തങ്ങളുടെ സൈനിക ശേഷി ആധുനികീകരിക്കാൻ വലിയതോതിൽ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനായി അവർ പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ നിർമ്മിത പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെയാണ്. പിനാക മൾട്ടി-ബാരൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചർ, ഇന്ത്യ ആദ്യമായി ഒരു വിദേശ രാജ്യത്തിന് പിനാക സിസ്റ്റം കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നത് അർമേനിയയിലേക്കാണ്. ശത്രുക്കളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളെ കൃത്യതയോടെ തകർക്കാൻ ഇതിന് സാധിക്കും.
സ്വാതി വെപ്പൺ ലൊക്കേറ്റിംഗ് റഡാർ, ശത്രുക്കൾ തൊടുത്തുവിടുന്ന പീരങ്കി ഉണ്ടകളും മോർട്ടാറുകളും റോക്കറ്റുകളും എവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നതെന്ന് കൃത്യമായി കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന റഡാർ സംവിധാനമാണിത്. അഡ്വാൻസ്ഡ് ടൗഡ് ആർട്ടിലറി ഗൺ സിസ്റ്റം, ഇന്ത്യ തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഈ 155mm പീരങ്കികളും അർമേനിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ കരുത്ത് കൂട്ടാനായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ആകാശ് മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനം, ഹ്രസ്വദൂര വ്യോമ പ്രതിരോധത്തിനായി ആകാശ് മിസൈലുകളും ഈ കരാറുകളുടെ ഭാഗമാണ്.
2020-ഓടെ പ്രതിരോധ കയറ്റുമതിയിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്താൻ ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നു. അർമേനിയയുമായുള്ള 2 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം വരുന്ന ഈ കരാറുകൾ ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ നിർമ്മാണ മേഖലയ്ക്ക് (Make in India) വലിയൊരു ഉത്തേജനമാണ് നൽകിയത്. റഷ്യയെപ്പോലുള്ള പരമ്പരാഗത ആയുധ വിതരണക്കാരിൽ നിന്നുള്ള ആശ്രയത്വം കുറച്ച്, ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ അർമേനിയ വിശ്വാസമർപ്പിച്ചത് ആഗോള വിപണിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ പദവി ഉയർത്തുന്നു.
പാകിസ്ഥാൻ, തുർക്കി, അസർബൈജാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഖ്യത്തിന് തന്ത്രപരമായ ഒരു മറുപടി കൂടിയാണ് ഇന്ത്യ-അർമേനിയ പ്രതിരോധ സഹകരണം. കാരണം അസർബൈജാന് പാകിസ്ഥാനും തുർക്കിയും സൈനിക പിന്തുണ നൽകുമ്പോൾ, അർമേനിയയെ ഇന്ത്യ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ മികവും, തന്ത്രപരമായ വിദേശനയവും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് അർമേനിയയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനിക സംവിധാനങ്ങളുടെ ഈ സാന്നിധ്യം.